ТРАДЫЦЫЯ ВЫПЕЧКІ КАРАВАЯЎ НА СЛОНІМШЧЫНЕ. КАЛЯНДАРНА-АБРАДАВАЕ ПЕЧЫВА
«ТРАДЫЦЫЯ ВЫПЕЧКІ КАРАВАЯЎ НА СЛОНІМШЧЫНЕ. КАЛЯНДАРНА-АБРАДАВАЕ ПЕЧЫВА»
16.12.2016 г. у памяшканніБрэсцкага гарадскога выканаўчага камітэта адбылося выязное пасяджэннеБеларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады папытанняхгісторыка-культурных каштоўнасцей пры Міністэрстве культуры.
ДУК “Слонімскі раённы цэнтркультуры, народнай творчасці і рамёстваў” прадставіў на пасяджэнні рады элементНКС “Традыцыя выпечкі караваяў на Слонімшчыне. Каляндарна абрадаваепечыва”. Рашэннем рады ад 16.12.2016 № 11-01-01/13 дадзены элементувайшоў у спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей.
Традыцыя выпечкі караваяў наСлонімшчыне іграе важную ролю як для мясцовай супольнасці, так і для носьбітаўтрадыцыі, а таксама для тых, каму яна становіцца неабходнай упэўных абставінах.Сакральная функцыя традыцыі выпечкі караваяў раскрываецца,акрамя асноўнага працэсу прыгатавання, праз мясцовыя замовы, каравайныяпесні.
Паўлаўскія каравайніцы выпякаюцькараваі на розныя патрэбы: вяселле, Вялікдзень (булкі, пірагі — “Пасха”,“Крыжык”, “Мазурка”, “Пляцёнка”, “Бабкіны пірагі”, “Чырвоная горка”),Троіцу (“Траецкі”), а таксама для сустрэчы гасцей. Асаблівасць слонімскіхкараваяў у тым, што тут захавалася лакальная традыцыя выпякаць караваі звыкананнем тутэйшых звычаяў і павер’яў, з песнямі, жартамі і прымаўкамі,якіх каравайніцы прытрымліваюцца гэтак жа, як і канкрэтнай рэцэптуры.
Галоўнае месца сяродкараваяў займае ВЯСЕЛЬНЫ КАРАВАЙ – самы працаёмкі і дэкарыраваны фігуркамі з цеста“шышкамі”. Звычайна яго выпякаюць некалькі дзён: у першы – падрыхтоўка(прапальванне печы), у другі – замешванне цеста для каравая, асобна для “шышак”іх выраб і выпяканне “шышак” і каравая, у трэці – упрыгожванне маленькіхкараваяў і галоўнага каравая, які важыў да 16 кг. Колькасць шышак на вясельнымкараваі даходзіла да 600 адзінак. Птушкі – сімвал будучых дзяцей, калоссі –сімвал дабрабыту, кветкі – для радаснага жыцця.
ГАСЦЯВЫ КАРАВАЙ па рэцэптуры і дэкарыраванню падобны давясельнага.
Але часам у яго аздоблен не дабаўляюць кветкі, вырабленыя з яркіх стужак, а з прэснага цеста складаюцьпамятныя надпісы, альбо сімвалы свят.
ВЯЛІКОДНЫЯ КАРАВАІ (пірагі) рэцэптаў якіх шмат існуе ў вёскахСлонімшчыны. Вялікодныя пірагі выпякаюць толькі ў гарачую Чырвоную пятніцу. Яныбываюць рознай формы і кожны мае свае ўпрыгожванні:
- пірог “Пасха” – круглай формы,высокі, на версе літары “ХВ”, выпякаецца для асвячэння, для разгаўлення;
- пірог “Крыжык” – высокі пірог круглай формы, на версе выява крыжа,выпякаецца для памерлых родзічаў;
- пірог “Мазурка” – круглай формы,выпякаецца для прыёму гасцей, вельмі здобны;
- пірог “Пляцёнка” – круглайформы, зверху пераплецены жгутамі. Прызначаецца для частавання валачобнікаў;
- бабкіны пірагі – круглай формы,зверху аздоблены фігуркамі жывёл, кветачак. Выпякаецца для частавання дзяцей ;
- “Чырвоная горка” – пірог ззамочанага аўса, у які клаліся чырвоныя яйкі. Прызначаецца для жывёл, як засцярог ад сурок.
ТРАЕЦКІКАРАВАЙ. На сёмуху і ўнаш час выпякаюцца летнія булкі – пірог “Траецкі”. Штодатычыць яго рэцэпта, то адметнай рысай тут з’яўляецца дабаўленне тварагу,карыцы і ўпрыгожванне зелянінай.
Захавальнікамі, носьбітамі, транслятарамітрадыцыі выпечкі слонімскіх караваяў з’яўляюцца ўдзельніцы народнага фальклёрнага калектыву “Чараўніцы-каравайніцы” філіяла “Навасёлкаўскі цэнтр культуры”.
ВЯРТАННЕ ДА ВЫТОКАЎ
ПРА НАС ПІШУЦЬ — БЕЛТА і газета “7 ДНЕЙ”
https://belta.by/kaleidoscope/view/kuda-poehat-chtoby-vkusno-poest-753711-2025
ВЯРТАННЕ ДА ВЫТОКАЎ
Папулярызацыя нематэрыяльнай культурнай спадчыны Слонімскага раёна працягваецца.
Сёння ў Паўлаўскую этнагасцёўню завіталі вучні сярэдняй школы №7 г.Слоніма, каб пазнаёміцца з нематэрыяльнай культурнай спадчынай Слонімшчыны.
Удзельніцы народнага фальклорнага калектыву “Чараўніцы-каравайніцы” правялі для дзетак цікавую анімацыйную праграму “ЦУДА-ПЕЧКА”, якая ўключала ў сябе майстар-клас па вырабе ўпрыгожванняў на каравай “Чароўныя шышачкі”, знаёмства з побытам нашых продкаў, а таксама цікавыя гульні і забавы.
ВЯРТАННЕ ДА ВЫТОКАЎ
Папулярызацыя нематэрыяльнай культурнай спадчыны Слонімскага раёна працягваецца Маленькія госці з г.Слоніма завіталі ў этнагасцёўню “Каравайніцкая” да ўдзельніц народнага фальклорнага калектыву “Чараўніцы-каравайніцы». Гасцей чакала займальная анімацыйная праграма “Цуда-печка” з падарожжам па этнагасцёўні, традыцыйнымі гульнямі і цікавым майстар-класам па вырабе “шышак” для ўпрыгожвання каравая.
ЛЮДЗІ. ПАДЗЕІ.ФАКТЫ
Папулярызацыя нематэрыяльнай культурнай спадчыны Слонімскага раёна працягваецца.
Сёння ў Паўлаўскую этнагасцёўню завіталі вучні сярэдняй школы №8 г.Слоніма, каб пазнаёміцца з нематэрыяльнай культурнай спадчынай Слонімшчыны.
Удзельніцы народнага фальклорнага калектыву “Чараўніцы-каравайніцы” правялі для дзетак цікавую анімацыйную праграму “ЦУДА-ПЕЧКА” з гульнямі і забавамі, а таксама майстар-клас па вырабе ўпрыгожванняў на каравай “Чароўныя шышачкі”.
ЛЮДЗІ. ПАДЗЕІ.ФАКТЫ
Папулярызацыя нематэрыяльнай культурнай спадчыны Слонімскага раёна працягваецца.
Удзельніцы народнага фальклорнага калектыву “Чараўніцы-каравайніцы” правялі для маленькіх гасцей з г.Слоніма займальную анімацыйную праграму “ЦУДА-ПЕЧКА” з гульнямі і забавамі, здзейснілі падарожжа па этнагасцёўні, а таксама правялі майстар-клас па вырабе ўпрыгожванняў на каравай “Чароўныя шышачкі”.
ЛЮДЗІ. ПАДЗЕІ.ФАКТЫ
Папулярызацыя нематэрыяльнай культурнай спадчыны Слонімскага раёна працягваецца.
Сёння ў Паўлаўскую этнагасцёўню завіталі вучні сярэдняй школы №2 г.Слоніма, каб дакрануцца да нематэрыяльнай культурнай спадчыны Слонімшчыны.
Удзельніцы народнага фальклорнага калектыву “Чараўніцы-каравайніцы” правялі для гасцей займальную анімацыйную праграму “ЦУДА-ПЕЧКА”, дзе пазнаёмілі дзетак з гісторыяй традыцыйнага печыва на Слонімшчыне, мясцовымі звычаямі, песнямі і забавамі, здзейснілі падарожжа па этнагасцёўні, а таксама правялі майстар-клас па вырабе ўпрыгожванняў на каравай “Чароўныя шышачкі”.
ПРЕЕМСТВЕННОСТЬ ПОКОЛЕНИЙ
Элемент нематериально-культурного наследия «ТРАДИЦИЯ ВЫПЕЧКИ КАРАВАЕВ НА СЛОНИМЩИНЕ. КАЛЕНДАРНО-ОБРЯДОВАЯ ВЫПЕЧКА» сохраняется и передается потомкам участниками народного любительского объединения «Чараунiцы-каравайнiцы», которые проводят обряды, анимационные программы и мастер-классы. Сегодня в этногостиной для детей прошёл мастер-класс по изготовлению украшений на Павловский каравай — «шышак», «кветак», «птушак».
О НАС ПИШУТ....
Издательство «Четыре четверти» в рамках проекта «Культурное наследие Беларуси» опубликовало книгу «Путешествие к хлебу». В нее вошли публикации про Павловские караваи Слонимского района.
Панямоння жыватворныя крыніцы
Народнае аматарскае аб’яднанне «Чараўнiцы-каравайнiцы» прымае ўдзел у абласным фестывалі рэгіянальнага фальклору «Панямоння жыватворныя крыніцы» г.Шчучын
ФЕСТЫВАЛЬ "ПАЎЛАЎСКІ КАРАВАЙ"
ФЕСТЫВАЛЬ «ПАЎЛАЎСКІ КАРАВАЙ» адсвяткавалі ў Слонімскім раёне ў аграгарадку Навасёлкі. https://www.slonves.by/pa%d1%9ela%d1%9eski-karavaj-paklika%d1%9e-gasczej-na-svyata/
ПАЎЛАЎСКАЯ ЭТНАГАСЦЁЎНЯ ЗАПРАШАЕ!!!
15 ліпеня дзеці з прышкольнага лагера ДУА «Сярэдняя школа №2 горада Слоніма» завіталі ў Навасёлкі на анімацыйную праграму «Традыцыі выпечкі Паўлаўскіх караваяў» Для дзяцей была падрыхтавана праграма, у якую ўваходзілі — экскурсія па этнагасцёўні, гульнёвая праграма, бяспройгрышная латарэя, выстаўка-продаж караваяў, майстар-клас па вырабу шышак.
ПРЕЕМСТВЕННОСТЬ ПОКОЛЕНИЙ
нить, которую нельзя разрывать, это важная связь между прошлым, настоящим и будущим, когда элементы прошлого сохраняются и переносятся в настоящее, а затем передаются потомкам. Именно с этой целью участники народного любительского объединения «Чараунiцы-каравайнiцы» проводят обряды, мастер-классы, анимационные программы. И в преддверии Дня Святой Троицы они провели обряд выпечки Троицких караваев.
З БАБУЛІНАГА КУФЭРКУ
У этнагасцёўні філіяла “Навасёлкаўскі цэнтр культуры” для вучняў ДУА “ВПК Навасёлкаўскі яслі-сад-базавая школа Слонімскага раёна” была праведзена фальклорна-гульнёвая праграма “З бабулінага куфэрку”. Дзеці з задавальненнем адказвалі на пытанні, адгадвалі загадкі, і пры дапамозе картак спяклі каравай. Ад праграмы вучні атрымалі вялікае уражанне.
ПАНЯМОННЯ ЖЫВАТВОРНЫЯ КРЫНІЦЫ
18 красавіка народнае аматарскае аб’яднанне «Чараўнiцы-каравайнiцы» прыняла ўдзел у занальным аглядзе-конкурсе абласнога фестывалю рэгіянальнага фальклору «Панямоння жыватворныя крыніцы», які праходзіў у Ваўкавыскім раёне, аг. Вярэйкі. Удзельнікі аб’яднання паказалі АБРАД ВЫПЕЧКІ ВЯСЕЛЬНАГА КАРАВАЯ
ПАЎЛАЎСКАЯ ЭТНАГАСЦЁЎНЯ ЗАПРАШАЕ!!!
27 сакавіка вучні ДУА «Новадзевяткавіцкая сярэдняя школа Слонімскага раёна» завіталі ў Навасёлкі на анімацыйную праграму «Традыцыі выпечкі Паўлаўскіх караваяў» Для дзяцей была падрыхтавана праграма, у якую ўваходзілі — экскурсія па этнагасцёўні, гульнёвая праграма, бяспройгрышная латарэя, выстаўка-продаж караваяў, майстар-клас па вырабу шышак, частаванне Паўлаўскімі прысмакамі.
НЕМАТЕРИАЛЬНОЕ КУЛЬТУРНОЕ НАСЛЕДИЕ
Сегодня одна из старейших участниц народного любительского объединения «Чараўнiцы-каравайнiцы» — Еремейчик Галина Дмитриевна отмечает свой День рождения!!! Ей исполнилось 79 лет. Галина Дмитриевна является носительницей нематериальной традиции — «ТРАДЫЦЫЯ ВЫПЕЧКІ КАРАВАЯЎ НА СЛОНІМШЧЫНЕ. КАЛЯНДАРНА-АБРАДАВАЕ ПЕЧЫВА», которая внесена в список историко-культурного наследия Беларуси. Руководитель объединения — Лазута Елена Ромуальдовна и методист — Кириенко Дарья Викторовна поздравили её с праздником. Проживает Галина Дмитриевна в деревне Новики Слонимского района, в объединении была главной каравайницей, которая отвечала за замес теста для украшения караваев. Пела все обрядовые песни при выпечки караваев. Караваи часто выпекали у неё дома. Галина Дмитриевна сохраняла и транслировала обряд выпечки караваев. Пекла и украшала их. Передавала свои умения и знания молодому поколению. И даже теперь, несмотря на свой возраст, приглашает молодых каравайниц к себе домой, даёт им наставления и раскрывает все секретные элементы обряда.
"ЧАРАЎНІЦЫ-КАРАВАЙНІЦЫ" ГОТОВЯТСЯ К МАСЛЕНИЦЕ
Кулинарки из народного любительского объединения «Чараўніцы-каравайніцы» сегодня начали выпекать в печке блины и булочки с разными начинками. А также маленькие шишечки, птички, цветочки, подковы, которые во время Масленицы принято раздавать детям. Все сдобности, также как и ПАВЛОВСКИЕ КАРАВАИ, выпекаются по местным традициям, обычаям и по конкретной рецептуре.
ПРЕЕМСТВЕННОСТЬ ПОКОЛЕНИЙ
Руководитель и методист народного любительского объединения «Чараунiцы-каравайнiцы» продолжают сохранять, транслировать и популяризировать обряд выпечки Павловских караваев, передавать свои знания и умения молодому поколению. 11 февраля в гостиной филиала «Новоселковский центр культуры» состоялся мастер-класс по изготовлению шишек для каравая, посетителями которого стали жители деревни Павлово. Также участники мероприятия познакомились со всеми обрядовыми караваями, которые были представлены на выставке.
ПЕРВЫЙ СВАДЕБНЫЙ КАРАВАЙ В НОВОМ 2021 ГОДУ!!!
Участницами народного любительского объединения “Чараўніцы-каравайніцы” был испечён первый свадебный каравай в этом году для молодожёнов Анны и Александра
Петлицкой Марие Ивановне исполнилось 90 лет
1 января старейшей каравайнице Петлицкой Марие Ивановне исполнилось 90 лет. Руководитель — Лазута Елена Ромуальдовна и методист — Кириенко Дарья Викторовна народного любительского объединения «Чараунiцы-каравайнiцы» поздравили её с юбилеем. Проживает Мария Ивановна в деревне Приречье Слонимского района, была главной каравайницей в народном любительском объединении «Чараунiцы-каравайнiцы». Караваи выпекали у неё дома, отвечала за подготовку печи. Мария Ивановна сохраняла и транслировала обряд выпечки караваев. Передавала свои умения и знания молодому поколению. Пекла и украшала караваи. Мария Ивановна и теперь даёт наставления участникам коллектива и раскрывает все секретные элементы обряда. Элемент нематериально-культурного наследия «Традиция выпечки караваев на Слонимщине» входит в список историко-культурных ценностей.
